Stoelyoga oefeningen met scoliose
Voor dit blog hebben we Jana Spierings gevraagd haar kennis en ervaring te delen over yoga bij scoliose. Zij is een zeer ervaren yogadocent en ervaringsdeskundige. Op www.janaspierings.com deelt zij haar kennis en lees je meer over hoe yoga haar heeft geholpen om van haar scoliose af te komen. Lees hier haar bijdrage.
Stoelyoga kan bij de rugaandoening scoliose een fijne manier zijn om in beweging te komen. In vergelijking met andere sporten is er sprake van een lage belasting bij stoelyoga waardoor dit eerder als veilig en prettig kan worden ervaren. Mits de docent de grenzen van de student bewaakt en zorgt voor enige kennis over scoliose om te zorgen voor goede begeleiding.
Wat is scoliose?
Scoliose is een drie-dimensionele aandoening waarbij er bochten en een draaiing zijn ontstaan in de ruggengraat. Dit kan aangeboren zijn, tijdens de pubertijd zijn ontstaan of ontwikkelen in de ouderdom. Daarbij kan osteoporose bij ouderen zorgen voor beperkingen en pijn bij het bewegen van de rug. De ervaringen omtrent beperkingen en pijn zijn zeer uiteenlopend, maar voornamelijk wordt aangeraden niet in de pijn te bewegen of op te letten dat bewegingen de pijn niet verergeren.
Het effect van scoliose op het bewegingsapparaat
Niet alleen de ruggengraat zelf is aangedaan door de aandoening, maar ook de spieren en het zenuwstelsel. Spieren zijn vaak langgerekter aan een kant en verkort aan de andere kant, maar in beide gevallen meestal zwak. Wel vangt vaak de verkorte kant de meeste belasting op en laat de langgerekte kant het afweten in de activatie. Dit is een onbewust proces. Het verschil is te merken, doordat een kant van de houding vaak makkelijker gaat dan de andere kant. Vanwege deze disbalans in de spieren kan dit door het zenuwstelsel als stress worden ervaren en wanneer dit door intense belasting nog verder op de spanning gezet wordt, kan dit resulteren in last van de rug. Daarom is het belangrijk om als docent hier bewust van te zijn en de student op een rustige en veilige manier in houdingen te begeleiden.
Bekijk hier Jana haar verhaal
Wat kan stoelyoga bieden voor scoliose?
Op een zachte manier kan er lichte beweging mogelijk gemaakt worden, juist ook ter activatie van de minder actieve kant. Het ligt aan de lichaamsbewustwording van de student in hoeverre deze zelf grenzen bewaakt in de bewegingen. Mijn ervaring als yoga voor scoliose docent is echter dat de meeste mensen juist te ver bewegen in de kant die makkelijk gaat en gaan forceren aan de kant die minder ver kan. Beide manieren zijn niet gewenst. Hier kan de docent helpen bewuster te worden van de grenzen en deze te bewaken door bij de kant die makkelijker gaat aan te geven wat minder ver te gaan en aan de andere kant niet te forceren.
Yoga voor scoliose
Yoga voor scoliose helpt bij de bewustwording van de student over diens bochten, het ontspannen van het zenuwstelsel, stabiliteit cultiveren in houdingen om uiteindelijk tot het ontwikkelen van kracht te komen in nieuwe bewegingspatronen. Dit is een individueel proces, waarbij dit bij de ene student sneller gaat dan de andere ook liggende aan de aanwezige lichaamsbewustzijn en eerdere sportervaringen. Als Yoga voor Scoliose docent kijk ik specifiek naar de bochten aan de hand van een röntgenfoto of de houding. Ook door middel van oefeningen kan ik constateren waar de disbalans zit en geef ik instructies hoe hier op een andere manier in te bewegen. Deze kennis heb ik opgedaan doordat ik zelf scoliose heb, inmiddels 10 jaar yoga voor scoliose beoefen en getraind ben in yoga voor scoliose.
Welke houdingen kunnen beter vermeden worden bij scoliose?
In principe zou iemand met scoliose alle houdingen kunnen doen, mits de grenzen van het lichaam bewaakt worden. Houdingen die vaak een uitdaging zijn vanwege de zijwaartse bochten zijn:
- Zijbuigingen zoals in berghouding
- Zijplank
Uitdagende houdingen vanwege de rotatie zijn:
- (Diepe) twisten
- (Diepe) vooroverbuigingen
- (Diepe) achteroverbuigingen
In deze houdingen kan er in de patronen geschoten worden, waarmee de bochten en rotatie verergerd zouden kunnen worden en pijn zou kunnen ontstaan. Bij bewustwording over de scoliose patronen kunnen het juist hele waardevolle houdingen worden om bepaalde spieren beter te leren aanspreken en andere spieren meer de ruimte te gegeven. Zoals eerder aangegeven ligt dit aan de specifieke scoliose van de student.
Stoelyoga Nederland zocht naar videolessen speciaal voor mensen met scoliose en vond het YouTube kanaal van yoga en pilates docent Christine Jaureguiberry.
Waar kan je nu al opletten als docent of student?
Indien je als docent de kennis mist of als student niet specifiek weet hoe jouw scoliose loopt, dan kan je toch al op een aantal dingen letten. Een belangrijk aspect is om te kijken of de rug zo goed mogelijk symmetrisch verlengd kan worden. Denk aan de zitbotjes zwaar maken in de stoel en als tegenbeweging het hoofd vanaf het midden omhoog laten reiken. Zorg dat de ribben en de schouders niet compenseren en zacht blijven. De tip om te verlengen is toe te passen in alle houdingen. Hiermee kan voorkomen worden dat er doorgezakt wordt in de bochten van de scoliose en kan ook bijdragen aan meer activatie en ondersteuning in spierkracht.
Ahimsa
Het beoefenen van Ahimsa is bekend binnen de yogafilosofie. Dit kan als docent vertaald worden naar het niet forceren van de student en voor de student betekenen zelf niet te forceren en het lichaam met liefde te behandelen. Toch kan het zijn dat dit vooral bij mensen met scoliose als lastig wordt ervaren, omdat er onzekerheid en frustratie is over hoe het lichaam meebeweegt. Zo kan iets wat simpel klinkt zoals ‘verlenging’ frustratie activeren, omdat dit veel moeite kan kosten waardoor het zijn simpelheid verliest. Het is belangrijk om hier bewust van te zijn in het werken met mensen met scoliose. Een simpele instructie is voor iemand met scoliose wellicht een zware (mentale) workout.
Scoliose en operatie
Er is de mogelijkheid dat een scoliose geopereerd is. Hierbij is er sneller een beperking te merken in de bewegingsvrijheid van de ruggengraat. Veel van de algemene inzichten over scoliose zijn ook toepasbaar bij een operatie aangezien er in de spieren vaak alsnog een disbalans te vinden is.
Meer over Jana!
Wil je meer leren over jouw specifieke scoliose? Of heb je een student met scoliose en specifieke vragen over hoe betere begeleiding te verschaffen en bepaalde yogahoudingen? Stuur mij dan gerust een mail: jana@basicunion.nl of neem een kijkje op mijn website: www.basicunion.nl
Jana Spierings
Ontdek het complete online lessenpakket met 100 inspirerende videolessen en 10 geleide meditaties. Start vandaag nog en ontwikkel meer rust, inzicht en balans – waar en wanneer je maar wilt. 🧘♂️
