De magie van een veertje — zachtheid in stoelyoga
Iedere vrijdag spring ik met veel plezier op mijn fiets naar verpleeghuis De Klinker in Amsterdam West. Als ik de ‘yogaruimte’ in het verpleeghuis binnenstap staan de stoelen al in een cirkel klaar. Vandaag heb ik naast mijn klankschaal, windgong en ook een doosje met gekleurde veertjes mee.
Sommige bewoners kijken op als ik binnenkom, anderen staren nog dromerig uit het raam. Vandaag gaan we iets bijzonders doen, zeg ik met een glimlach. “We gaan de zachtheid opzoeken. En die vinden we vandaag… in een veertje.”
Het hele lichaam komt aan bod
Tijdens de yogales van 45 minuten laat ik het hele lichaam aan bod komen. Na het luisteren van de klankschaal, een mooie aandacht oefening. Dan vervolg ik de les met een korte geleide meditatie om in het hier in en nu te komen. We ademen — in door de neus, uit door de mond. Langzaam, zodat iedereen de tijd heeft om mee te doen. Dan gaan we het hele lichaam langs. We beginnen bij de schouders: optillen, loslaten. We draaien ze een paar keer naar achteren. Armen strekken we langzaam op, zo ver als ieders lichaam toelaat. Vingers spreiden, handen weer neerleggen.
Daarna bewegen we de nek — zachtjes naar links, naar rechts. Kin naar de borst, dan weer recht. We laten de rug alle kanten op bewegen in volle aandacht en met een rustige ademhaling. Een mooie serie voor de benen. Ook de voeten vergeten we niet: tenen optillen, neerzetten. Alles in een rustig tempo, zodat iedereen kan volgen.
Sommige bewoners sluiten hun ogen. Bij anderen zie ik een kleine glimlach. Eén meneer, die eerst wat afwezig leek, tilt opeens beide armen tegelijk op, tot boven zijn hoofd. “Kijk eens!” zegt hij trots.
Tegen het eind van de les nodig ik de mensen uit voor een korte meditatie. Vandaag vertel ik over een klein veertje — licht, zacht, gedragen door de wind…
Het veertje als begeleider van rust
Ik ga rond met mijn klankschaal vol veertjes, de bewoners mogen zelf een kleur uitzoeken. Blauw, roze, geel, wit. De kleuren wekken nieuwsgierigheid op. Een mevrouw met dementie pakt het roze veertje en houdt het tegen haar wang. “Zó zacht,” fluistert ze. Ik zie haar schouders zakken. Een veertje blijkt een prachtig hulpmiddel te zijn om lichaamsbewustzijn, ademhaling en ontspanning te verdiepen. Hier zijn drie oefeningen die je gemakkelijk kunt integreren in je stoelyogalessen, ook — of juist — in het verpleeghuis:
1. Ademspel met het veertje
Laat het veertje in de hand liggen of op tafel rusten.
Adem diep in door de neus… en blaas dan zachtjes uit via de mond, richting het veertje.
Kijk hoe het beweegt, dansend op je adem.
Laat de adem lang en zacht worden, zonder te forceren.
Dit helpt bij het verlengen van de uitademing, wat het zenuwstelsel kalmeert.
“Zie je hoe je adem iets in beweging kan zetten? Net als je innerlijke rust.”
2. Handmassage met ademhaling
Leg het veertje in de andere hand, en gebruik het om zacht over de vingers en handpalm te strijken.
Op een inademing: strijk richting de vingertoppen.
Op een uitademing: strijk terug naar de pols.
Wissel van hand.
Deze oefening bevordert zelfzorg, zachte aanraking én het verbinden van adem en beweging.
“Een kleine handmassage, een groot effect.”
3. Voelspel: lichaam verkennen met zachtheid
Laat het veertje zacht over een deel van het lichaam glijden: de arm, het gezicht, de schouder.
Nodig bewoners uit om te beschrijven wat ze voelen.
Is het warm? Kriebelig? Zacht?
Deze oefening brengt hen terug in hun lichaam, in het hier en nu.
“Hoe voelt zachtheid vandaag voor jou?”
Vervolgens sluit ik de yogales af met het voorlezen van een geleide meditatie. Wegens hygiëne mag iedereen het veertje houden.
Meditatie: Het veertje
Sluit rustig je ogen, als dat fijn voelt…
Haal een keer diep adem in… en laat weer los.
Voel hoe je lichaam steeds een beetje zwaarder mag worden, gedragen door de stoel waarop je zit.
Stel je nu voor… dat er een heel licht, zacht veertje langzaam naar je toe zweeft.
Het veertje is zacht, bijna gewichtloos… en het komt heel voorzichtig bij je gezicht.
Heel teder strijkt het langs je wang… alsof iemand je met zorg en liefde aanraakt.
Misschien voel je een lichte kriebel, misschien alleen een zacht strelen.
Het veertje beweegt langzaam… langs je voorhoofd… je slapen… je andere wang.
Alsof het een mini-massage geeft, met heel veel rust en zachtheid.
Voel hoe je gezicht ontspant, elk klein spiertje mag loslaten.
En terwijl het veertje verder glijdt, laat het ook een gevoel van warmte en geborgenheid achter.
Blijf nog even bij dit beeld… het zachte veertje dat je koestert en kalmeert.
Haal nog één keer rustig adem… in en uit…
En wanneer je er klaar voor bent, mag je langzaam je aandacht weer terugbrengen naar de ruimte om je heen…
Wanneer de ogen langzaam weer opengaan, hangt er een serene stilte in de groep. Zelfs de onrustige handen van meneer Jansen liggen nu stil in zijn schoot, het blauwe veertje nog tussen zijn vingers.
Voor collega-docenten: durf klein te denken
Het lijkt zo simpel: een veertje. En toch is het precies dat kleine gebaar, dat lichte aanraken van het huidoppervlak, dat grote impact kan hebben. In een wereld waar veel bewoners dagelijks fysieke ongemakken en mentale onrust ervaren, biedt het veertje iets zeldzaams: zachtheid zonder verwachting.
Ik moedig je aan: neem eens een stapel veertjes mee naar je volgende stoelyogales. Observeer wat er gebeurt. Hoe ogen zachter worden, hoe handen zich openen en hoe de adem vanzelf dieper wordt. Soms zit de grootste heling… in het kleinste gebaar.
Wil je meer ideeën voor yoga in het verpleeghuis of ervaringen uitwisselen? Laat gerust een reactie achter of stuur me een berichtje. Laten we samen de zachtheid verspreiden.
Namasté
Zelf stoelyoga ervaren in een groep of online? Bekijk dan het aanbod van Stoelyoga Nederland of volg een training om zelf les te geven vanuit deze filosofie. Gun jezelf elke dag Stoelyoga en voel je fitter, gezonder en rustiger!
